مقدمه

امروزه بر کسی پوشیده نیست که شادابی محیط مدرسه چقدر بر کارایی افراد و بهره وری مدرسه کمک می کند. در این ارتباط عوامل مهم و موثری اعم از مدیر ، معلم ، و فضای فیزیکی مدرسه دخیل هستند.

اگر بپذیریم که شاد بودن فضای کلاس و محیط مدرسه یکی از مهمترین عوامل ایجاد انگیزه برای درس خواندن و حفظ سلامتی وبهداشت روانی بچه هاست ،پرداختن به این امر مهم ،باید بخشی از فعالیتها ی تربیتی مدرسه را پوشش دهد.

شادابی مدیر و معلمان یک مدرسه ارتباط مستقیمی با میزان رضایتمندی آنان از شغل خود  (رضایت شغلی)دارد. احساس رضایتمندی شغلی از اساسی ترین مولفه های بهداشت روان ، پویایی کار آمدی و خلاقیت شاغلین هر شغل و حرفه می باشد.  شناخت انسان ونیازها و خواسته ها ی او یکی از اولین قدمهایی است که یک مدیر باید نسبت به معلمان و دانش آموزان خود داشته و در صدد رفع آنان بر آید.   در این مقاله به عوامل موثر در ایجاد یک مدرسه ی شاداب و با نشاط که از جانب مدیر ،معلم ،دانش آموز و...... اشاره گردیده است که امید می رود مورد استفاده ی خوانندگان محترم واقع گردد.

 

 نقش مدیر در شاداب سازی مدرسه :

برای شادابی و دوست داشتنی کردن محیط مدرسه می بایست توجه به مسائل ورزشی و  پرورشی(از جمله برگزاری  اردوهای تفریحی ، برگزاری مسابقات ورزشی، فرهنگی و هنری ،علمی  ،برگزاری جشن ها در اعیاد و مناسبت ها )و  زیبا سازی فضای مدرسه ،گلکاری ، ایجاد فضای سبز ، رنگ آمیزی مناسب ، تشویق بموقع بمحض مشاهده ی یک کار خوب با اهدای جایزه، پخش موسیقی محلی و مجاز  از بلند گو در زنگها ی تفریح.

- برگزاری مسابقات ورزشی همگانی(دو سرعت-طناب کشی و....)در زنگ تفریح

– پربار نمودن مراسم صبحگاهی با ارائه ی شعر و سرود ،  طنز و جوک و مطالب گوناگون علمی.

 ،مذهبی،اجتماعی و.....توسط دانش آموزان.

-ایجاد اعتماد به نفس و خود باوری در دانش آموزان با احترام قائل شدن به پیشنهاد و نظرات آنان .

 

مدیریت بر قلب ها و تسخیر دل دانش آموزان :

این امر با فعالیت مستمر در ارتباط با  جذب ، بهسازی  ، نگهداری  و بکارگیری اصولی و مناسب از نیرو هایی که در اختیارداریم   امکان پذیر می باشدکه ذیلا به شرح آن می پردازیم : .

جذب :

- شنونده ی  خوبی برای حرفهای دانش آموزان و اولیای آنان بودن.

- برآورده  کردن خواسته های منطقی معلمان ،دانش آموزان و اولیا.

 - ایجاد تنوع در برنامه های آغازین (هم خوانی – استفاده از دبیران محبوب به عنوان مجری برنامه ها ، اجرای شعرو سرود ، ارائه طنز ، برپایی نرمش صبحگاهی ، ارائه ی مقاله و  مطالب علمی   توسط دانش آموزان.

- تشویق کلامی و استفاده از کلمات مناسب و احترام گذاشتن به دانش آموزان با سلام کردن پذیرایی،  برخورد شادی آفرین اولیه و همراه با لبخند.

بهسازی:

-توجیه دانش آموزان در مورد آیین نامه های انضباطی و مقرراتی مدرسه و تشکیل دوره های آموزشی مشابه برای اولیاء.

- برگزاری کلاسها ی آموزش خانواده.

- تشکیل دوره های آموزشی روشها ی مطالعه ، مدیریت زمان  و....برای دانش آموزان.

نگهداری:

- تشویق به موقع ،اصولی و متناسب با سن  و بیان موضوع و علت تشویق.

- تشکر و قدردانی از زحمات دبیران  و اولیایی که در ارتباط با مسائل آموزشی – تربیتی و مالی فعالیت بر جسته ای انجام داده اند.در حضور سایر اولیاء و همکاران.

کار برد:

- دادن مسئولیت به دانش آموزان مانند یاور مدرسه .

- استفاده از توانایی های دانش آموزان در اداره امورات  مدرسه اعم از آموزشی و پرورشی. از جمله تدریس دانش آموز به دانش آموز،  مراسم صبحگاهی و برگزاری مناسبت ها

- اجرای نظام پیشنهاد گیری از دانش آموزان و اولیاء.

 

چگونگی ایجاد روحیه و راهکارهای تقویت آن درمعلمان :

در ایجاد روحیه، مدیر می بایست از نیازمندیها و آرزوها آگاه باشد و تا حدی که قدرت او اجازه میدهد محیطی فراهم آورد که اقناع این خواست ها را ممکن سازد. بعبارتی مدیر باید در ایجاد تقویت روحیه ی همکاران و دانش آموزان تلاش نماید.

روحیه عکس العملی است عاطفی و ذهنی که شخص در خصوص شغل و حرفه اش از خود بروز می دهد و ممکن است ضعیف یا قوی باشد.  عامل مهمی که در روحیه ی معلم می تواند تاًثیر گذار باشد همان احساس و اعتقاد وی نسبت به کارش می باشد.

روحیه ی قوی سبب افزایش کار ایی و بهره وری مدرسه می شود .و  موقعی در همکاران ایجاد می شود که به کار خود دلبستگی و علاقه داشته باشند و موجبات رضایت خاطرشان فراهم باشد.

خاطر جمعی و آسایش در زندگی  ،  شرایط مطلوب کار ،  احساس علاقه . و وابستگی ، رفتار از روی عدل . انصاف ،  پرهیز از تبعیض  ،  قدر شناسی از زحمات و خدمات انجام شده ی معلمان ،  انتقادپذیروانعطاف پذیربودن  ،   ارزش دادن به نظرات و پیشنهادات معلمان و بکار گیری آنها ، حفظ احترام متقابل و ارزش قائل شدن به شخصیت آنان و حفظ و تکریم شخصیت آنان و........می تواند محیطی شاداب و روحیه ی قوی در فضای مدرسه ایجاد نماید.  

 

نتیجه گیری :

بنابراین مدیر مدرسه با شناخت و آگاهی ازمشکلات و  نیازمندیهای معلما ن و دانش آموزان و  ایجاد ارتباط عاطفی و صمیمی با آنان وعشق ورزیدن و دوست داشتن و  ابراز محبت واقعی به آنان و با دادن فرصت، جهت اظهار نظر و ابراز وجودبه آنان ، مطرح کردن نقاط قوت در حضور جمع ، نسبت دادن موفقیت ها به جمع ،پرهیز از خشونت و سختگیری

 های بیمورد ،توجه به تفاوتهای فردی ، اعتماد به آنان و پرهیز از تبعیض و جبهه گیری ، رعایت عدل و انصاف و پیشه گرفتن صداقت و یکرنگی  و با توکل به نیروی لا یزال الهی می تواند یاس را به امید و کینه را به محبت و افسردگی را به شادابی مبدل سازد . 

  

منابع و ماخذ

 

1.      وایلز کیمبل ، (1370) ،  " مدیریت و رهبری آموزشی، " ترجمه محمد علی طوسی ،چاپ سوم ، تهران : مرکز مد یریت دولتی  .

2.      افروز، غلامعلی ، " معلمی و ضرورت رضامندی شغلی ، " مجله پیوند ، دی ماه1381.

3.      سیترز، ریچارد دام ،پروتر لیمان دبلیو (1372)،" انگیزش و رفتار در کار، " ترجمه سید امین الله علوی ،چاپ اول ، جتد اول ، تهران مرکز مدیریت دولتی .

4.      ساعتچی ،محمود (1370) ، " روانشناسی درکار، سازمان و مدیریت ،" چاپ دوم ، تهران : مرکز مدیریت دولتی .

5.      هرسی ، پاول ، بلانچارد ، کنت ایچ (1371) ،" مدیریت رفتار سازمانی ،" ترجمه قاسم کبیری ، چاپ سوم ، تهران جهاد دانشگاهی .

6.      کاکیا ، لیدا  ،" آرامش و مدیریت مدرسه،" مجله رشد مدیریت مدرسه ،شماره 7، فروردین  ماه 1384.

7.      نیایش ، امید ، " ارتباطات مثبت انسانی درمدرسه ای دوست داشتنی ،" مجله رشد مدیریت مدرسه ، شماره 5 ، بهمن ماه 1383.

8.      تقدیسیان ، شکوه ، " شبکه تولید شادی در مدرسه ،" مجله رشد مدیریت مدرسه ، شماره6،اسفند ماه 1384.

9.      کوهستانی،محمد"،چگونه بین کارکنان مدرسه خود  هماهنگی وتوافق برقرار کنیم؟"،مجله رشد مدیریت مدرسه شماره 8 ، اردیبهشت ماه 1385.

10.  تبریزی،نگار،"مدیریت بر قلب ها وتسخیر دل های دانش آموزان"،مجله مدیریت شماره 7،فروردین ماه 1385.